اقتصادتوجه، «سلفی» و رقصی میانه میدان - خبرگزاری مهر


1397/04/23

خبرگزاری مهر ؛ گروه فرهنگ-  مجید سلیمانی ساسانی* سخن از امکاناتی که تلفن همراه هوشمند در زمانه ما در اختیارمان می‌گذارد کاری بی‌ارزش جلوه می‌کند، زیرا از صغیر و کبیر، یک و یا حتی چند عدد از آ



خبرگزاری مهر
؛ گروه فرهنگ- 
مجید سلیمانی ساسانی*
سخن از امکاناتی که تلفن همراه هوشمند در زمانه ما در اختیارمان می‌گذارد کاری بی‌ارزش جلوه می‌کند، زیرا از صغیر و کبیر، یک و یا حتی چند عدد از آن را در اختیار دارند و عمدتاً به همه امکان‌های آن واقف‌اند. خصوصاً آن‌ها که «انتقال فنّاوری» رسانه‌ای را درک کرده‌اند و دهه‌های پیشین را در خاطر دارند. هرچند از ساحت تحلیل اجتماعی، کیلومترها از فنّاوری عقب افتاده‌ایم. امروز از صغیر و کبیر، کتاب، روزنامه‌، تلویزیون و حتی سینمای خود را در گوشی تلفن همراه خود تجربه می‌کنند، با این تفاوت که به‌مراتب دسترسی آسان‌تر شده و حجم عظیمی از محتوا در اختیار آن‌هاست. ضمن اینکه خصوصیت تعاملی ارتباطات - که به‌واسطه همین تلفن همراه هوشمند برای آن‌ها فراهم شده است- این امکان را فراهم می‌کند که مخاطبان و مصرف‌کننده‌های رسانه‌ای دیروز، وارد عرصه تولید محتوا نیز شوند. یکی از این امکانات اساسی، لنزهایی است که در پشت و جلوی تلفن همراه تعبیه شده است. این لنزها، قادر به تولید هرگونه تصویر ثابت و متحرکی با کیفیت بسیار بالا هستند. در صورتی که تا دو دهه پیش، امکان عکس‌برداری و فیلم‌برداری برای هر کسی فراهم نبود و فنّاوری آن نیز به‌پای کیفیت امروز نمی‌رسید.
درواقع، تلفن همراه هوشمند، چند دستگاه بزرگ و کوچک عکاسی و فیلم‌برداری را به‌طور هم‌زمان، در اختیار «عموم» قرار داده و آن‌ها نیز از خاصیت «هم‌زمانی» تولید و انتشار بهره می‌برند و در کسری از دقیقه، مبادرت به تولید و انتشار عکس و فیلم در شبکه‌های اجتماعی، خصوصاً شبکه اجتماعی مبتنی بر تصویر اینستاگرام می‌کنند. درحالی‌که فنّاوری پیشین هرگز چنین امکانی را فراهم نمی‌کرد. اینستاگرام، با مجموعه‌ای از فیلترها و امکانات فنی، اساساً داستان «تصویر» را متحول می‌کند و در برداشتی اساسی‌تر باید گفت که اینستاگرام، حاوی «نگاه» نسلی از انسان به همه «عالم» اعم از انسان‌های دیگر و واقعیت‌هاست.
از منظر دیگر می‌توان ادعا کرد که اینستاگرام، اساساً مفهوم «عکس» را تغییر داده است. اگر تا دیروز، عکس‌ها، خصوصاً عکس‌های خانوادگی، جزو میراث مقدس هر خانواده محسوب می‌شدند و در میانه آلبوم‌ها و در حصار گنجه‌ها و پستوها نگهداری می‌شدند، امروز با وضعیتی کاملاً متفاوت روبرو هستیم. عکس‌ها از آلبوم‌ها خارج شده‌اند و در شکلی انبوه، در میانه شبکه‌های اجتماعی تصویرمحور قرار می‌گیرند. عکس‌ها و فیلم‌های شخصی و خانوادگی، دیگر معنای پیشین خود را از دست داده‌اند و در تطوری شگفت‌انگیز، حاوی معانی شخصی و اجتماعی جدیدی شده‌اند. تا دیروز، تنها تصاویر شخصی افراد مهم و یا مشهور، در سطحی محدود منتشر می‌شد. اما امروز این امکانی همگانی است! دیگر حتی اهمیت ندارد که فرد مشهوری باشید تا «مورد توجه» قرار بگیرید. بلکه «کافی» است که از «قواعد توجه» در شبکه‌های اجتماعی آگاهی «لازم» را داشته باشید تا تصاویر شما مرتباً منتشر شوند و مورد بحث قرار گیرد. یکی از این قواعد توجه، «سلفی» است.
نمی‌توان مدعی شد که اخذ تصاویر سلفی، امری متأخر و متعلق به تاریخ نه‌چندان دور عکاسی است! بلکه به نظر می‌رسد که این وجه از تصاویر سلفی، امری متقدم و در ارتباط با شبکه‌های اجتماعی محسوب می‌شود. تا آنجا که انتشار سلفی، به‌گونه‌ای جنون‌آمیز در اینستاگرام رواج یافته و بسیاری از عکس‌های منتشرشده با هشتک «سلفی» منتشر شده‌اند. کاربران فعال شبکه‌های اجتماعی تصویری، مرتباً از پرتره‌های خود خسته می‌شوند و در نسخه‌های مختلفی از خود تولید می‌کنند. آن‌ها مرتباً زوایای تصویر را عوض می‌کنند و به فکر نوآوری‌هایی درزمینهٔ طراحی صحنه، لباس و گریم هستند تا جلوه‌های جدیدی از «بدن» خود را به نمایش بگذارند. بنابراین، اینستاگرام، تنها یک ابزار فنّاورانه و یا حتی یک شبکه اجتماعی نیست، بلکه ابزاری فعال برای ایجاد «هویت‌های جدید» است که در «ایجاد تمایز» نیز به کاربرانش کمک می‌کند. ایجاد تمایز، قاعده‌ای اصلی در «توجه» محسوب می‌شود. از همین روی، اینستاگرام، «رقص میانه میدان» را برای هر کاربری فراهم می‌کند تا فعالانه از خلال جنون سلفی، «اقتصاد توجه» را از آن خود کند. کاربران در این چرخه تولید و در این میدان «عرضه و تقاضای تصویر»، فرصت‌ها را غنیمت می‌شمارند و از هر حربه‌ای برای «ارائه یک تصویر ایدئال» از خود استفاده می‌کنند. ظاهراً سلفی در این معنی، مجالی برای عرضه خود است که البته این‌گونه هم می‌تواند باشد. اما در واقعیت، همه‌چیز به نفع یک نوع از اقتصاد جدید، تمام می‌شود. در عبارتی نهایی؛ «بهترین نسخه» از هر انسان به خواست او ضبط می‌شود و در چرخه اصلی مصرف، به نفع یک نظم جدید عام و جهانی، مصادره می‌گردد.
* دانش آموخته دکتری علوم ارتباطات، مدرس و پژوهشگر

کد خبر
4345766





مشخصات
نام و نام خانوادگی
ایمیل یا شماره تماس
کد امنیتی

رسانه‌ها افشاگری کنند!

«در فضای موزاییکی موجود، مسؤولان و نهادها، هر کاری کنند پیش چشم میلیون‌ها آدم است، واسطه‌ها از بین رفته‌اند. قبلا مسؤولان برای دیده شدن به رسانه‌ها می‌رفتند ولی امروزه هر مسؤولی، هر کاری

معاون رییس جمهور به کافه - کتاب رفت

به‌دنبال مطرح شدن طرحی مبنی بر این‌که خانه‌های تاریخی با کاربری "کافه" تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی قرار گیرند، رییس این سازمان به دیدن یک خانه‌ی قدیمی در خیابان شیخ‌ هادی رفت

رعایت عدالت رسانه‌ای از وظایف مهم روابط عمومی‌ها است

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر نقش مهم روابط عمومی‌ها در سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها گفت: ارتباط فعال و مستمر با رسانه‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و روابط عمومی‌ها باید در ارتباط

دهه کرامت، دهه امید و نشاط اجتماعی

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: دهه کرامت دهه سرور ملی مذهبی ایرانیان و گسترش بخش فضای امید و نشاط اجتماعی است و باید تلاش کنیم تا ایام سرور مذهبی را جدی بگیریم و به دهه‌های سرور مانند دهه

گزارش ایسنا از وضعیت دوبلور کارتون‌ «لوک خوش‌شانس» در بیمارستان + صوت

محمد عبادی ـ دوبلور ۷۱ ساله کشور ـ این روزها به دلیل ابتلا به بیماری نادری از خانواده ام‌اس، در آی سی یو بستری است و شرایط جسمی خوبی ندارد. به گزارش ایسنا، عبادی (متولد ۱۳۲۶) ـ بازیگ

فهرست جدیدی از حمایت‌های مالی "فارابی" منتشر می‌شود

مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی در مراسم معارفه خزانه‌دار جدید این بنیاد گفت: به رغم برخی هجمه‌ها «شفاف سازی» در بنیاد سینمایی فارابی ادامه می‌یابد و فهرست جدیدی از حمایت‌های مالی بنیاد را

جمشید مشایخی فردا به بخش منتقل می‌شود

جمشید مشایخی که از ۱۳ تیرماه در بیمارستان بستری شده و تحت عمل جراحی قرار گرفته است، فردا (31 تیر ماه) به بخش عمومی منتقل و اواخر همین هفته از بیمارستان مرخص خواهد شد. به گزارش ایسنا،

خوشحالیم که سد مقاومت در برابر موسیقی در مشهد شکست

حسام‌الدین سراج گفت: خوشحالیم که سد مقاومت در برابر موسیقی در مشهد شکست. به گزارش ایسنا، این خواننده موسیقی سنتی که امروز در نشست خبری کنسرت خود در مشهد در محل پردیس هویزه مشهد سخن می

نقاشی‌هایی از شاهنامه پشت شیشه

نخستین نمایشگاه شاهنامه چاپ سنگی اجرا شده در پشت شیشه از امروز ۳۰ تیرماه در گالری ملی صنایع دستی افتتاح شد. به گزارش ایسنا، آثاری از نقاشی پشت شیشه شاهنامه فردوسی چاپ سنگی «میرزا علی

اختصاص یک ساعت از آنتن تلویزیون به دفاعیات یک مجری

شبکه سه سیما عصر امروز یک ساعت از آنتن خود را به احسان علیخانی اختصاص داد تا درباره‌ی اتهام‌های اخیر درباره دریافت وام میلیاردی از یکی از موسسه‌های مالی اعتباری، از خود دفاع کند. این دفاع

مطالب سایت

تمامی اخبار دانش نیوز بدون دخالت انسانی و توسط موتورهای جستجوگر جمع آوری میشود و دانش نیوز در قبال محتوای اخبار هیچ مسئولیتی ندارد.
Royal Oriental iranien Restaurant Geneva